5W-30 gibi bir değer motor yağının viskozitesini (akışkanlığını) anlatır: “W” öncesindeki sayı yağın soğukta ne kadar kolay aktığını, tireden sonraki sayı ise motor çalışma sıcaklığındaki kıvamını gösterir. W’den önceki sayı küçüldükçe yağ soğuk çalıştırmada daha hızlı dolaşır; ikinci sayı büyüdükçe yağ sıcakta daha kalın kalır.
Doğru yağ yalnızca viskoziteyle seçilmez; aracınızın üreticisinin istediği onay ya da norm da karşılanmalıdır. Her ikisi de bakım kitapçığında yazar. Yağı değiştirirken yağ filtresini de yenilemeyi unutmayın; aracınıza uyan filtreyi yağ filtreleri kategorisinde bulabilirsiniz.
Viskozite değeri nasıl okunur?
Viskozite sınıfları SAE J300 standardıyla tanımlanır. 5W-30 örneğinde:
- “5W”: W, İngilizce winter (kış) kelimesinden gelir. Bu sayı yağın düşük sıcaklıktaki davranışını gösterir; 0W, 5W’den, 5W de 10W’den soğukta daha akıcıdır.
- “30”: Yağın yaklaşık 100 °C’deki, yani motor çalışma sıcaklığındaki kıvamını gösterir. 40, 30’dan daha kalındır.
- Çok dereceli yağlar (5W-30 gibi) hem soğuk çalıştırmada akıcı kalır hem de sıcakta yeterli kalınlığı korur. Günümüz binek araçlarının neredeyse tamamı çok dereceli yağ kullanır.
Sık görülen viskoziteler
| Viskozite | Genel özellik | Nerede görülür? |
|---|---|---|
| 0W-20, 0W-16 | Çok akıcı, düşük sürtünme | Yeni nesil benzinli ve hibrit motorlar |
| 0W-30, 5W-30 | Akıcı, geniş kullanım | Birçok güncel benzinli ve dizel motor |
| 5W-40 | Sıcakta daha kalın | Bazı benzinli ve dizel motorlar, özellikle eski nesil |
| 10W-40, 15W-40 | Kalın | Eski motorlar, bazı ticari ve ağır vasıta motorları |
Onay ve norm kodları neden önemli?
Aynı viskozitedeki iki yağ, katkı paketi bakımından farklı olabilir. Bu yüzden ambalajda viskozitenin yanında ACEA (ör. A3/B4, C3), API (ör. SP) ya da araç üreticisinin onay kodları (ör. VW 504 00, MB 229.51, BMW Longlife-04, Renault RN0720) yer alır. Bakım kitapçığında bir üretici onayı yazıyorsa, yağın bu onayı taşıması gerekir.
Dizel partikül filtresi (DPF) bulunan araçlarda genellikle düşük kül içerikli (Low SAPS) yağ istenir; ACEA C sınıfları bu yağları tanımlar. Uygun olmayan yağ uzun vadede partikül filtresinin tıkanmasına katkıda bulunabilir.
Aracıma hangi yağı koymalıyım?
- Bakım kitapçığında ya da kullanım kılavuzunda “motor yağı” bölümünü bulun; viskozite ve onay kodu burada yazar.
- Yağ ambalajında aynı viskoziteyi ve istenen onay kodunu arayın. İkisi de uyuyorsa marka tercihi size kalmıştır.
- Kitapçık birden fazla viskozite veriyorsa iklim koşullarınıza göre seçim yapın; soğuk bölgelerde W öncesi sayısı düşük olan yağ ilk çalıştırmada avantaj sağlar.
- Yağı değiştirirken aynı anda motorunuza uygun yağ filtresini de değiştirin.
Sıkça sorulan sorular
5W-30 yerine 5W-40 kullanılır mı?
Bakım kitapçığı iki viskoziteye de izin veriyorsa kullanılabilir. Kitapçıkta yalnızca 5W-30 ve belirli bir üretici onayı yazıyorsa, o onayı taşıyan 5W-30 yağ kullanmak gerekir; özellikle uzun ömürlü bakım programlı ve DPF’li araçlarda bu önemlidir.
Farklı marka motor yağları karıştırılır mı?
Aynı viskozite ve aynı onaya sahip yağlarla acil bir tamamlama genellikle sorun yaratmaz. Ancak bir sonraki bakımda yağın tamamen değiştirilmesi önerilir.
Sentetik yağ ile mineral yağ arasındaki fark nedir?
Sentetik yağlar sıcaklık değişimlerine ve yaşlanmaya karşı daha dayanıklıdır; düşük viskoziteli modern yağların çoğu sentetiktir. Hangi tipin kullanılacağını aracınızın istediği viskozite ve onay belirler.
Uyumluluk motor kodu seviyesinde doğrulanır.